projekt Orli Dom


Krzysztof J. Guzek

Orli Dom w Maastricht

10 sierpnia 2013

W holenderskim miasteczku Maastricht, w którym w 1992 r. roku podpisano w siedzibie Rządu Prowincji Limburg Traktat Europejski, odbył się kolejny światowy , już XXX-ty Kongres Nauk Heraldycznych i Genealogicznych MAASTRICHT 2012 (XXXth International Congress for Genealogical and Heraldic Sciences MAASTRICHT 2012).

kartka pocztowa Kongresu

Światowe kongresy heraldyczne odbywają się co dwa lata w latach parzystych, za każdym razem w innym kraju. Udział w takim meetingu światowej elity heraldycznej jest możliwy wyłącznie na zaproszenie stałego Komitetu Organizacyjnego Kongresów (Executive Committee), przy czym do kongresowych prac Komitet zaprasza tylko 250 – do 300 heraldyków i genealogów z całego świata. Zaproszenie na kongres jest więc dużym wyróżnieniem. Niżej podpisany jako jedyny z heraldyków polskich brał już udział w siedmiu światowych kongresach i stąd też jest obecnie traktowany przez światową elitę heraldyczną jako jeden z najstarszych kongresmanów. W Kongresie MAASTRICHT 2012 uczestniczyło zaledwie 170 osób z całego świata.

Organizatorami tegorocznego Kongresu MAASTRICHT 2012 były towarzystwa holenderskie The Nederlandse Genealogische Vereniging ( The Dutch Genealogical Society) i The Centraal Bureau voor Genealogie (TheCentral Bureau of Genealogy) oraz belgijskie towarzystwo The Centraal Bureau voor Genealogie (The Central Bureau of Genealogy), przy współpracy z Międzynarodową Akademią Genealogii z siedzibą w Bolonii (Académie Internationale de Généalogie) oraz z Międzynarodową Akademią Heraldyki z siedzibą w Genewie (The Confédération Internationale de Généalogie et Héraldique).

Kongresowi w Maastricht nadano bardzo wysoką rangę bowiem w ceremonii otwarcia uczestniczył następca tronu Wilhelm-Aleksander, Książe Oranii, który dokonał otwarciu oficjalnego otwarcia Kongresu.

Od wielu lat tradycyjnie kongresowe prace odbywają się w dwóch równoległych turach – heraldycznej i genealogicznej, podczas których prezentowane są referaty uczestników kongresu.

Przed każdym kongresem ogłaszany jest przez stały Komitet Naukowy Kongresów (The Scientific Committee) temat przewodni światowego meetingu heraldyków, który tym razem brzmiał: „Frontiers in Genealogy and Heraldry” ( „Granice w genealogii i heraldyce”). Niżej podpisany zgłosił do prac kongresowych referat pt. „ Z najnowszych dziejów herbu Orła Białego – godła Rzeczypospolitej Polskiej (1918 -2011) Czy zostały przekroczone granice heraldyki ?”

W referacie przedstawione zostały dzieje godła państwowego Polski na przestrzeni ostatnich blisko 100 lat ze szczególnym uwzględnieniem praktycznego zastosowania wizerunku białego orła – godła Herbu Orła Białego – począwszy od chwili odzyskania przez Polskę Niepodległości do chwili obecnej.

Na tle wspomnianych wyżej dziejów Herbu Orła Białego, a zwłaszcza jego godła w formie ideogramu, czyli – używając konstytucyjnego określenia – „wizerunku orła białego”, zaprezentowany został jako zasadnicza część referatu „Projekt Orli Dom”.

Wyjaśniona została geneza powstania z inicjatywy Andrzeja-Ludwika Włoszczyńskiego „Projektu Orli Dom” – w świetle aktualnego „molestowania orzełka” oraz w świetle sporządzonego w 2005 r. Raportu Najwyższej Izby Kontroli zatytułowanego „Informacja o wynikach kontroli używania symboli państwowych przez organy administracji państwowej”, który to raport negatywnie a bezskutecznie ocenił aktualne używanie herbu Orła Białego i jego godła przez administrację państwową.

W referacie wspomniano również o bardzo interesującej, lecz mogącej mieć charakter wyłącznie studyjnej pracy absolwentki ASP Kraków p. Marty Gawin, w której postuluje ona wprowadzenie – wzorem Niemiec – dla poszczególnych polskich organów i centralnych instytucji państwowych innego wzoru orzełka, aczkolwiek utrzymanego w jednolitej stylizacji

Jednakże najbardziej interesująca była kuluarowa prezentacja Księgi „Projekt Orli Dom”. Warto bowiem zauważyć, iż kongres odbywa się jakby na dwóch płaszczyznach – tej oficjalnej, w której odbywają się prezentacje przygotowanych zgodnie z przewodnim tematem kongresu referatów (a za dużo powiedzieć się nie da, gdyż wystąpienia są ograniczone do 15 minut plus następne 10 minut na dyskusję), oraz na płaszczyźnie mniej oficjalnej, kuluarowej, gdzie wymienia się poglądy, dyskutuje na gorąco o referatach, wymienia się materiały …

Właśnie w kuluarach nastąpiła zasadnicza, kongresowa prezentacja – przez niżej podpisanego oraz również uczestnicząca w kongresie jego siostrę Annę Jaszczyńską – Księgi „Projekt Orli Dom”.

Krzysztof J Guzek Maastricht-2012

Kuluarowa prezentacja „Projektu Orli Dom” przez KJG , oraz …

Anna Jaszczyńska Maastricht-2012

… przez jego siostrę, mec. Annę Jaszczynską, również wielokrotną kongresmankę.

Niżej podpisany przygotował krótkie omówienie Projektu Orli Dom w języku angielskim, który otrzymywali wszyscy rozmówcy.

Zaprezentowany na Kongresie MAASTRICHT 2012 projekt Orli Dom – wydana drukiem „Księga Herbu Małego”, a przede wszystkim elegancko wydana księga „Projektu Orli Dom” – zrobił na uczestnikach kongresu olbrzymie wrażenie i spotkał się z bardzo dużym zainteresowaniem. Niżej podpisany przygotował krótkie omówienie Projektu Orli Dom w języku angielskim, który otrzymywali wszyscy rozmówcy. Wszyscy bez mała interlokutorzy niżej podpisanego dokładnie przeglądali obydwa wydawnictwa zadając przy tym wiele szczegółowych pytań. Wszyscy też podkreślali, iż w ich krajach nie ma tak szczegółowego opisania ich godła państwowego, a warto w tym miejscu dodać, że rozmówcy pochodzili praktycznie ze wszystkich krajów europejskich mających znaczący dorobek heraldyczny – krajów skandynawskich, Anglii Szkocji, krajów kontynentalnych – Niemiec, Holandii, Belgii, Włoch i Francji, a także i Rosji, Ukrainy czy też Kanady.

Holandiaheraldyk z Holandii

Włochy, Szwecja, Holandiaheraldycy z Włoch, Szwecji i Holandii

Dr Rolf Sutter / NiemcyDr Rolf Sutter Niemcy

heraldycy z Rosji i Norwegiiheraldycy z Rosji i Norwegii

Jest więc prawie pewne, że Projekt Orli Dom i jego emanacja w postaci Księgi „Projekt Orli Dom” jest pierwszą i prekursorską we współczesnej heraldyce pracą tego typu w Europie (a być może także i na świecie!), opisującą bardzo szczegółowo godło państwowe i sposoby jego praktycznego wykorzystania. Dodajmy – pracą bogato udokumentowaną bogatymi,, istniejącymi przekazami historycznymi.

Doskonałą miarą wysokiej oceny „Projektu Orli Dom” jest fakt zamówienia już  (jeszcze nie wydrukowanej w większym nakładzie) dwóch egzemplarzy Księgi przez dr. Rolfa Suttera z Niemiec, szefa heraldyków naukowego Towarzystwa „Pro Heraldica” i członka ścisłego kierownictwa Międzynarodowej Akademii Heraldyki. Dodajmy, iż naukowe Towarzystwo „Pro Heraldica” z siedzibą w Stuttgarcie jest placówką naukowo-badawczą o światowej renomie, a fachowa biblioteka naukowa tegoż Towarzystwa z zakresu heraldyki i nauk pokrewnych liczy ponad 30 tysięcy woluminów; bez obawy uchybienia prawdzie można stwierdzić iż jest zapewne jedyną na świecie specjalistyczną biblioteką o takich zasobach, których mógłby pozazdrościć niejeden uniwersytet, włącznie z Oxfordem czy też Cambridge; być może bogatsze zasoby mogą być jedynie w wielowiekowej British Library, z których zbiorów niżej podpisany korzystał w znikomym zakresie już ponad30 lat temu.

Nie ulega zatem wątpliwości fakt, iż prezentacja Projektu Orli Dom na światowym kongresie nauk heraldycznych spowodowała tak zaszczytne uznanie.

Krzysztof J. Guzek
Member of The Heraldry Society of Scotland

Zduny k/ Łowicza, w październiku A.D. 2012

Niżej podpisany przygotował krótkie omówienie Projektu Orli Dom w języku angielskim, który otrzymywali wszyscy rozmówcy.

Jeden komentarz

  1. Łukasz B
    10 sierpnia 2013

    Nic tylko pogratulować i życzyć by w końcu znalazło się wydawnictwo, które zechce pomóc rozpowszechnić to dzieło ;)