projekt Orli Dom


Andrzej-Ludwik Włoszczyński

Oko, dziób, język – ewolucja

21 października 2011

Zaprezentowałem już co prawda  moje dwie koncepcje rysunku orła i herbu, A i B,  ale projektowanie  toczy się dalej, kolejne przymiarki do konkretnych zastosowań wymuszają ponowne przeanalizowanie niektórych szczegółów, a co za tym idzie zmiany. Mają tu także swoje znaczenie krytyczne głosy, np. o oku, za które bardzo serdecznie dziękuję.

W oryginale ustawowym naszego godła Orła Białego oko i dziób mają kształt co prawda dość charakterystyczny, ale owa charakterystyczność wynika z dziwaczności anatomicznej. Przyjrzyjmy się zatem dotychczasowym wersjom godła Orła Białego od roku 1927 do aktualnie obowiązującej, skupiając się na oku i dziobie.

Fragment godła Orzeł Biały z roku 1927

fragment godła Orzeł Biały z roku 1927

fragment godła Orzeł Biały z roku 1927  Fragment godła Orzeł Biały z roku 1927, wersja czarno-biała

Fragment godła Orzeł Biały z roku 1955

Fragment godła Orzeł Biały z roku 1955Fragment godła Orzeł Biały z roku 1980

Fragment godła Orzeł Biały z roku 1980Fragment godła Orzeł Biały z roku 1990

Fragment godła Orzeł Biały z roku 1990

Jak widać powyżej cechą wyróżniającą jest „uczłowieczenie” głowy orła – oko ma kształt zbliżony do ludzkiego oka,

kształt oka orła

zaś dziób odwzorowuje w pewien sposób ludzki nos i usta gdzie, dzieląc w pionie, górna lewa część (kolor czerwony) naśladuje nos, zaś część prawa (kolor żółty) usta.

kształt dzioba orła

Problematyczny jest także moim zdaniem kształt języka, który nie tylko jest za gruby i  szerszy od otworu gębowego, ale też w takim kształcie zlewa się z dolną częścią dzioba, co widać na dolnym rysunku prezentującym wylanie zewnętrznego rysunku czernią.

kształt języka orła

Ten akurat szczegół, język, zmieniłem już na początku prac nad orłem, zatem tu przywołany tylko gwoli przypomnienia.

Słuszne uwagi, dotyczące dotychczasowego kształtu oka w projekcie, zmobilizowały mnie do poświęcenia temu szczegółowi większej ilości czasu i ponownemu przemyśleniu jego kształtu. Bardzo szybko okazało się, że popełniłem błąd -  filuterne zerkanie, to efekt niewłaściwego umieszczenia „bliku”. Po zmianie jego usytuowania, przemieszczenie z lewej na prawą stronę (rysunek 3 od lewej), orzeł zaczął patrzeć we właściwym kierunku. Pozostało więc tylko poprawić rysunek kształtu. Jednak tuż po zakończeniu prac nad tym szczegółem postanowiłem zrobić test wykrawania szablonu orła, jako jedna z możliwych do stosowania technik. Szybko okazało się, że co prawda kształt oka jest dużo lepszy, niż w zaprezentowanych wersjach koncepcyjnych A i B, ale ma też sporą wadę techniczną. Przy próbie wykrojenia szablonu, z tak przygotowanego rysunku, oko po prostu musiało wypaść. Należało zatem ponownie przemyśleć modyfikację kształtu oka,  by ominąć problem z jego brakiem w szablonie. Brew została zatem przedłużona i połączona z rysunkiem nosa, zaś oko przeszło kolejną ewolucję – zostało zmodyfikowane tak by „blik” nie był elementem wewnętrznym oka,  a „otwierał” oko na zewnątrz.

Poniżej zmiany kształtu oka, od koncepcji A/B do koncepcji C.

zmiana kształtu oka orła

Taka modyfikacja pozwoliła już na bezproblemowe wykonanie szablonu, bez straty jakiegokolwiek detalu, co widać na poniższym obrazku, gdzie też mamy przy okazji pokazaną drugą korektę – kształtu dzioba.

szablon orłaPrzy okazji prac nad okiem wróciłem także do dzioba. Jego kształt, nadany mu przez profesora Kamińskiego, irytował mnie i męczył od dawna, szczególnie przy porównaniach z orłem piastowskim wyglądało to niedobrze. Poniżej porównanie głowy orła Kamińskiego i głowy orła piastowskiego z herbu Dolnego Śląska.

porównanie głowy orła Kamińskiego i orła piastowskiego

W orle Kamińskiego dziób jest zniekształcony w części wewnętrznej dolnej i daje to wrażenie atrofii dolnej części dzioba.

orzeł i twarz

Zmiana, w postaci likwidacji złamania w górnej wewnętrznej części dzioba, powoduje zmianę ogólnego wyglądu głowy orlej na lepsze.  Niżej pokazałem jak może wyglądać zamknięcie  dzioba orła w oryginalnym godle, co odwzorowałem wcześniej w moich koncepcjach A/B  (pierwsza kolumna z lewej) oraz po zmianie jego kształtu, w dwu wersjach: a) z krótszą częścią dolną z zachowaniem długości oryginału, b) z wydłuższą częścią dolną dzioba (kolumna 2 i 3).

zamykanie dzioba orłaOczywiste jest że nie jest to w pełni anatomiczny kształt zamkniętego dzioba, zbliża się jednak do tej anatomiczności i niweluje dziwaczność złamania górnej części dzioba od spodu z rysunku oryginalnego.

W efekcie zmian w obrębie głowy orła powstała koncepcja C, prezentowana poniżej w dwu wersjach: a) rząd górny – z krótkim dolnym fragmentem dzioba, nie odbiegającym długością od oryginalnego,  b) rząd dolny – z wydłużonym dolnym fragmentem dzioba, który uznałem za zdecydowanie lepszy.

koncepcja C z krótkim i długim dolnym fragmentem dzioba

Takie ujęcie,  z wydłużonym dolnym fragmentem dzioba (rząd dolny), daje prawidłowo widziany rozwarty dziób z językiem w środku, bez zlewania się elementów.

 

Komentarzy: 5

  1. mr who
    22 października 2011

    czy optyczna asymetryczność jest celowa?

  2. AL
    3 listopada 2011

    Moim zdaniem „uczłowieczanie” ptaka nie ma większego sensu. IMHO staje przez to mniej drapieżny, czy po prostu „mniej orli”. Co do optycznych korekt, to są one jak najbardziej pożądane, bo obecny rysunek orła w tym względzie ma sporo niedociągnięć (szczególnie w przypadku pomniejszenia).

  3. [...] powiada  inż. Mamoń, w „Rejsie” Kieślowskiego, „lubimy to co znamy”. Pisałem o tym, czym emanuje orzeł, jakie sprawia wrażenie, przy okazji prac nad okiem, proszę zerknąć w wolnej chwili. To co Pani pisze jest kwestią emocjonalnego odbioru, który [...]

  4. Aga
    31 stycznia 2012

    Wreszcie orzeł nie wygląda jak by miał kaca, podbite oko lub był duszony – ja wiem, ze niejeden tu przytoczy teorię, ze to swietnie obrazuje dzieje naszego kraju – ale moze choc wizualnie łypnijmy dumnym okiem. O użytkowości nie wspomnę juz nawet, a kto nie „użytkował” – czyli nie spróbował choć raz wyciąć go w styrodurze, laserem w małym formacie, a pozniej poskładac guzik moze wiedziec jakie to ma znaczenie. W małej formie druku wygląda jak biała plamka. Ten orzeł jest młodszy, zdrowszy i sięga wzrokiem dużo dalej od poprzednika. Oklaski.